دبیرخانه دائمی طرح دانش آموزی «با کیمیا»

تلفن دفتر روابط عمومی تهران: 66515514 / info@bakimia.ir

برچسب: پالایشگاه

فاز نخست پالایشگاه ستاره خلیج فارس افتتاح شد
فاز نخست پالایشگاه ستاره خلیج فارس افتتاح شد

فاز نخست بنزین سازی پالایشگاه ستاره خلیج فارس با حضور رئیس جمهوری، وزیر نفت و دیگر مسئولان کشوری و استان هرمزگان در بندرعباس به طور رسمی افتتاح شد.

آیین رسمی بهره‎برداری از تولید مستمر بنزین در فاز نخست پالایشگاه میعانات گازی ستاره خلیج فارس، ظهر امروز (یکشنبه، ۱۰ اردیبهشت‎ماه) با حضور دکتر حسن روحانی، رئیس جمهوری، بیژن زنگنه، وزیر نفت، عباس کاظمی، مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‎های نفتی ایران و مدیران و مسئولان این طرح عظیم ملی برگزار شد.

رئیس جمهوری در آغاز این مراسم از همه کارگران و زحمتکشان، مهندسان، سهامداران پروژه، پیمانکاران ازجمله قرارگاه سازندگی خاتم الانبیاء، تامین کنندگان مالی پروژه، تشکر کرد و فاز نخست پالایشگاه میعانات گازی ستاره خلیج فارس را برای تولید روزانه ۱۲ میلیون لیتر بنزین افتتاح کرد.

 در حال حاضر فاز نخست بنزین سازی پالایشگاه ستاره خلیج فارس با تولید ۱۲ میلیون لیتر بنزین یورو ۴ به مدار بهره برداری وارد شده است که قرار است در گام اول کشور را در تولید بنزین خودکفا کند.

ساخت پالایشگاه میعانات گازی ستاره خلیج فارس در سال ١٣٨۵ کلید خورد که در دوران تحریم به دلیل نبود تجهیزات و سرمایه کافی این پروژه به کندی پیش رفت.

پس از برجام اجرای این طرح پالایشی شتاب گرفت و برخی واحدهای آن نظیر واحد تقطیر نیز در سال ٩۵ به بهره برداری رسید.

 دکتر حسن روحانی در بازدید از بخش های مختلف پالایشگاه میعانات گازی ستاره خلیج فارس و اتاق کنترل و ‏نیز در جلسه ای با حضور مهندس زنگنه وزیر نفت، مدیران و مهندسان این پالایشگاه، در جریان روند احداث و چگونگی فعالیت ‏ها و تولیدات این مجموعه قرار گرفت‎.‎

رییس جمهور در مراسم پرده برداری از یادمان افتتاح این پالایشگاه با قدردانی از تلاش متخصصان و کارگران پرتلاش کشورمان، ‏گفت: بهره برداری از این پروژه و خودکفایی در تولید بنزین موجب افتخار ملت ایران است‎.‎

این پالایشگاه در راستای استفاده حداکثری از تولیدات میعانات گازی استحصال شده در پالایشگاه های پارس جنوبی و به منظور ‏پرهیز از خام فروشی، خودکفایی در تولید بنزین با کیفیت، ایجاد ارزش افزوده بالاتر و افزایش درآمد ناخالص ملی در منطقه ای ‏راهبردی از لحاظ دسترسی آسان به امکانات و تاسیسات بندری احداث شده است‎.‎

خودکفایی کشور در واردات بنزین و عدم وابستگی به بیگانگان و حرکت در راستای صادرات، ایجاد اشتغال و جلوگیری از خام ‏فروشی و تبدیل به فرآورده های با ارزش تر، تبدیل ایران به قطب تولید و صادرات بنزین در حوزه خلیج فارس، ایجاد فرصت ‏های ویژه اقتصادی در عرصه تجارت نفت و گاز منطقه و کمک به بهبود شاخص های محیط زیست و کنترل آلایندگی های ‏صنعتی در ایران از جمله دستاوردهای اجرای این پروژه است‎.‎

در نخستین فاز از پالایشگاه ستاره خلیج فارس، روزانه ١٢ میلیون لیتر بنزین یورو ۴، چهار و نیم میلیون لیتر گازوئیل یورو۴ ، ‏یک میلیون لیتر نفت سفید یورو ۴ و یک میلیون و ٣٠٠ هزار لیتر گاز مایع (ال‎پی‎جی) یورو ۴ تولید می شود‎.‎

با بهره برداری کامل از پالایشگاه ستاره خلیج فارس با تولید ٣۶ میلیون لیتر بنزین با کیفیت یورو ۴ و ۵ ، تولید بنزین در کشور ‏به بیش از ١٠٠ میلیون لیتر در روز خواهد رسید که افزون بر قطع واردات بنزین، امکان صادرات این فرآورده و افزایش کیفیت ‏سوخت مصرفی داخل نیز فراهم شده و ایران به جرگه صادر کنندگان بنزین می پیوندد‎.‎

دو مرحله باقی مانده پالایشگاه ٣۶٠ هزاربشکه ای میعانات گازی ستاره خلیج فارس نیز به ترتیب به فاصله هر ۶ ماه وارد مدار ‏تولید می‌شود و در صورت تأمین مالی و رفع مشکلات، شاهد بهره برداری کامل از این طرح تا پایان سال ٩۶ خواهیم بود‎.‎

این پالایشگاه به تنهایی معادل ۵۵ درصد مجموع تولید دیگر پالایشگاه های کشور، بنزین تولید می کند و با تکمیل همه فازهای آن ‏مجموع تولید بنزین کشور به بیش از ۲۱۱ میلیون لیتر خواهد رسید، ضمن اینکه با در مدار قرار گرفتن تولید این پالایشگاه، ۱۴ ‏میلیون لیتر گازوئیل به ظرفیت تولید فرآوردهای نفتی کشور افزوده خواهد شد
ٰ

زغال‌سنگ و نفت چگونه به وجود می‌آیند؟
زغال‌سنگ و نفت چگونه به وجود می‌آیند؟

مراحل تشکیل انوع زغال‌سنگ

زغال سنگ نام یک کانی سیاه رنگ و پر انرژی است ، که از بقایای درختان ، بوته‌ها و سایر گیاهان زنده‌ی سال به وجود می‌آید. نشو و نمای این گیاهان در دوره‌هایی که آب و هوای زمین ملایم و مرطوب زغال سنگ ، یک سنگ رسوبی بود ، صورت گرفت.
اگر چه برخی از معادن زغال‌سنگ ۴۰۰ میلیون سال قبل و در دوره انسان سیلوری  تشکیل یافته است ، اما قسمت اعظم این ذخایر تقریبا ۲۵۰ میلیون سال پیش  پایان دوران اول  پدید آمدند. سپس اوضاع برای رشد سرخس‌های دانه‌دار گرمسیری بسیار عظیم و درختان بدون گل غول پیکر ، در باتلاق‌های وسیع فراهم شد.
این گیاهان بعد از خشک شدن و از بین رفتن به داخل باتلاق‌ها می‌افتادند و بر اثر خروج اکسیژن ، فساد بی‌هوازی تسریع می‌شد. پوشش گیاهی به ماده‌ای لجن مانند ، به نام پیت تبدیل شد. پیت‌ها بسته به درجه فساد ، برخی قهوه‌ای و اسفنجی و بعضی سیاه و فشرده بودند. دریا بر روی چنین ته‌نشست‌هایی پیشروی کرد و رسوبات معدنی بر روی آنها فرو نشست. پیت در زیر فشار خشک و سخت شد و به زغال‌سنگ پیت (لنیت یا لیگنیت ، که به زغال‌سنگ قهوه‌ای نیز موسوم است) تبدیل شد.
فشار بیشتر و گذشت زمان ، زغال‌سنگ قیردار را به وجود آورد ، که هر ۶ متر ضخامت رسوب گیاهان نخستین به ۰.۳ متر زغال سنگ تبدیل شده بود. فشارهای زیادتر که ناشی از چین‌خوردگی پوسته زمین ، به صورت رشته کوههای عظیم بود ، سخت‌ترین و مرغوب‌ترین نوع زغال سنگ ، یعنی آنتراسیت را به وجود آورد. کیفیت زغال‌سنگ از روی نسبت مقدار کربن تثبیت شده ، به مقادیر رطوبت و ماده‌ی فرار (ماده‌ای که بر اثر حرارت به گاز تبدیل می‌شود) تعیین می‌گردد.

منشأ نفت و گاز طبیعی

با همه تلاش گسترده و صرف وقت فراوانی که برای یافتن و استخراج نفت و گاز طبیعی صورت گرفته است ، انسان هنوز درباره منشأ این مواد به نحو شگفتی بی‌اطلاع است. پاره‌‌ای واقعیت‌های پذیرفته شده در این مورد عبارتند از :

۱- نفت و گاز از ترکیباتی با منشأ زیست شناختی (بیولوژیکی) تشکیل شده‌اند.

۲- قسمت اعظم انواع نفت محتوی پورفیرین (مجموعه‌ای از ترکیبات هیدروکربن‌دار) است ، که یا از کلروفیل و یا از « همین »  – ماده قرمز کننده‌ی خون – مشتق شده‌اند.

۳- قسمت‌های لیپیدی موجودات (چربی‌ها و مومها) ، منبع سرشاری برای تشکیل نفت و گاز فراهم آورده‌اند.

۴- امکان دارد که در اوضاع فعلی بتوان هیدروکربن‌های نفت‌مانند را در رسوب‌های جوان دریایی پیدا کرد.

* باید توجه داشت که : نفت معمولا با سنگ‌های رسوبی که بر اثر فعالیت‌های دریایی ته‌نشین شده‌اند ، توأم است.

دیاژنز

دیاژنز به مجموعه اعمالی گفته می‌شود که در ضمن آن ، تغییرات شیمیایی ، رسوبات سست را به صخره تبدیل می‌کند. این پدیده با حرارت و فشار نسبتا پایین صورت می‌گیرد. دیاژنز از این واقعیت ناشی می‌شود که نفت را می‌توان به مقادیری که از نظر تجاری مقرون به صرفه باشد ، در اعماق بین ۳۰ تا ۷۵۰۰ متر پیدا کرد. این تفاوت عمیق معرف آن است که برای تشکیل نفت ، وجود فشار یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر نیست. دمای زیاد (یعنی بالاتر از ۶۰۰ درجه سانتیگراد) نیز ضرورتی ندارد.

ترکیبات نفت خام

نفت خام مایعی تیره رنگ است و بوی مخصوصی دارد. این مایع ترکیبی از هزاران ماده شیمیایی مختلف بوده ، که از گازهای بسیار سبک تا مواد نیمه جامدی مانند قیر ، موم یا پارافین در آن یافت می‌شود. تقریبا ۸ درصد نفت موجود در سنگ‌های دوران اول زمین‌شناسی و ۶۳ درصد آن در سنگ‌های دوران سوم زمین‌شناسی و ۲۹ درصد در سنگ‌های دوره‌ی اول از دوران چهارم زمین‌شناسی تا عصر یخچال‌ها یافت می‌شود.

پالایش نفت

نفت خام حاصل از چاه دارای مواد ناخواسته از قبیل آب و جامداتی مانند :
شن ، قیر و گازهای متان و اتان می‌باشد. برای جداسازی اینگونه عوامل ، آن را وارد مخازنی می‌کنند ، تا جامدات موجود در آن ته‌نشین شده و گازهای آن خارج شود. سپس وارد جداساز سانتریفوژی می‌شود ، که نقش آن جدا کردن تتمه آب ، گاز و جامدات معلق در آن می‌باشد. برای حذف نمک‌های معدنی ، نفت را با آب ولرم می‌شویند. آنگاه قسمتی از نفت توسط لوله به پالایشگاه فرستاده شده و قسمتی جهت صدور به بنادر تلمبه می‌شود.

انواع تقطیر

۱- تقطیر در فشار محیط : در این روش ، فرآیند تقطیر در فشار محیط صورت می‌گیرد.

۲- تقطیر با بخار آب : وقتی که تقطیر در مجاورت بخار ماده‌ی مخلوط نشدنی صورت می‌گیرد ، فشار بخار یکی از مواد ، تحت تأثیر دیگری قرار نگرفته و مخلوط در دمایی که مجموع فشارهای جزئی آنها برابر فشار محیط گردد ، تقطیر می‌شود.

۳- تقطیر در خلأ : در این روش ، فرآیند تقطیر در خلأ (در فشار ۴۰ میلیمتر جیوه) صورت می‌گیرد.

۴- تقطیر در خلأ و بخار : این روش با انتقال گرما توسط بخار آب و با استفــاده‌ی همزمـــان از پمپ خلأ ، جهت کاهش فشار کلی صورت می‌گیرد. به طور کلی این روش دارای اشکالاتی بوده و از آن زیاد استفاده نمی‌شود.

۵- تقطیر در فشار : این روش برعکس تقطیر در خلأ بوده و باعث می‌شود که فرآیند تقطیر ، در دمای بیشتری نسبت به آن در فشار محیط صورت گیرد و دمای بالاتر باعث گسسته شدن مولکول‌های نفت گردیده و ترکیب آنها را تغییر می‌دهد.

۶- روش‌های جدید تقطیر : این روش‌ها شامل یک یا دو مرحله تقطیر در فشار محیط بوده ، که توسط تقطیر با بخار همراه می‌شود.